SMALLINGERLAND 106.5 FM KABEL 96.1 MHZ

  /  Nieuws  /  Nieuwe spoorlijn tussen Noorden en Amsterdam

Nieuwe spoorlijn tussen Noorden en Amsterdam

img

De Lelylijn, een nieuwe spoorlijn tussen Amsterdam en Groningen, kan een belangrijke aanjager zijn voor de economische ontwikkeling van Noord-Nederland. Om de nieuwe lijn goed te benutten is in het Noorden wel meer verstedelijking nodig.

Dat staat in het rapport van rijk en regio, dat op aandringen van het Noorden vandaag naar de Tweede Kamer wordt gestuurd. Uit onderzoek blijkt dat de reistijd tussen Amsterdam-Zuid en Groningen met de aanleg van de Lelylijn kan worden teruggebracht van 120 naar 85 minuten. Reizigers naar Leeuwarden en Assen kunnen via het nieuwe station Heerenveen-Noord en Groningen gebruik maken van de Lelylijn.

Blik vol gericht op nieuw spoor

Onderzocht is de keuze of het rijk voor een snellere verbinding moet investeren in betere buslijnen, bestaande spoor of een nieuwe traject. De bus valt af omdat die geen enkele reistijdwinst biedt. Omdat vertragende omstandigheden op de Hanzelijn en boven Zwolle niet zomaar op te lossen zijn, is de blik meer gericht op nieuw spoor (Lelystad-Emmeloord-Heerenveen-Groningen).

Kosten investering bestaand en nieuw spoor redelijk vergelijkbaar

De kosten van een investering in huidig en nieuw spoor zijn ondanks de verschillende bandbreedtes redelijk vergelijkbaar. Spoorwegbeheerder ProRail schat het versnellen op de huidige lijn op 3,6 miljard (160 km/u) en 7,1 miljard (200 km/u). Een nieuwe Lelylijn kost 3,2 tot 6,4 miljard. De aanleg van een Lelylijn zou 22.500 reizen per dag kunnen opleveren.

Het aantal reizen kan fors groeien als het Noorden ‘gepast verstedelijkt’. In het rapport wordt uitgegaan van 100.000 nieuwe woningen. In dat scenario neemt het aantal inwoners in de stad Groningen toe van 205.000 naar 340.000 inwoners. Daarmee wordt het een stad ter grootte van Utrecht. Ook Drachten (50.000 naar 84.000), Heerenveen (40.000 naar 90.000), Emmeloord (25.000 naar 40.000).

Discussie nodig met inwoners

De grote vraag die in het onderzoek wordt opgeworpen is of het Noorden deze verstedelijking wel wenselijk vindt. Om te voorkomen dat de Lelylijn teveel een verbinding van ergens naar nergens is, moet in Noord-Nederland toch een soort stedelijke agglomeratie, een gebied waar voldoende mensen wonen om de bijbehorende economische ontwikkeling door te maken.

Rijk en regio krijgen het advies om goed te onderzoeken hoe de inwoners hierover denken. Gewend aan rust en ruimte moet nagedacht worden over waar precies wordt gebouwd. Maar ook waar meer bedrijvigheid kan ontstaan om meer mensen een baan te kunnen bieden. Verstedelijking heeft invloed op sociale structuren, cultuur en identiteit.

Doortrekken Lelylijn lastig

Opvallend is dat in het rapport weinig optimisme klinkt over het doortrekken van de Lelylijn richting Hamburg en Scandinavië. Een internationale route op dit traject heeft alleen waarde als er snelheden van 200 km/u worden gehaald. Dat vraagt om investeringen tussen Groningen en Hamburg die niet gepland zijn. Het rijk mikt voor een snelle treinverbinding op het Europese netwerk in Duitsland op routes langs Hengelo en Arnhem.

Rijk en regio vergelijken de Lelylijn met de Zuiderzeelijn, waar jarenlang over werd gediscussieerd maar uiteindelijk toch werd afgeblazen. In die vergelijking staat vast dat beide verbindingen laag scoren als het gaat om kosten en baten. Op dat punt verliest spoor het altijd van andere soorten van vervoer. Daar staat reistijdwinst en comfort tegenover. De onderzoekers hebben ook oog voor de tijdgeest. Door corona is thuiswerken belangrijker geworden. In de toekomst zullen veel mensen minder gekluisterd zijn aan hun kantoor. Door sterk gestegen huizenprijzen in de Randstad kan ook de trek naar iets verder gelegen woongebieden financieel interessant zijn.

Variëren met dienstregeling

De nieuwe Lelylijn biedt mogelijkheden om te variëren met de dienstregeling. Naast de snelle route Groningen, Heerenveen-Noord, Almere-Zuid, Amsterdam-Zuid en Schiphol kan ook een dienstregeling met aanvullend Drachten, Emmeloord en Lelystad Centrum worden opgenomen. Beide zouden ook kunnen doorrijden op de HSL naar Rotterdam Centraal.

Nieuw station Heerenveen-Noord

In het rapport wordt een nieuw station voorgesteld aan de noordkant van Heerenveen. Dit station wordt gebouwd om rechtstreeks treinen tussen Schiphol, Lelystad en Leeuwarden mogelijk te maken. Om de kosten van het nieuwe traject om Heerenveen te drukken loopt deze boog pal langs de snelwegen.

Geen Hyperloop of magneetzweefbaan

De betrokken experts roepen het Noorden op voorlopig geen energie te stoppen in onderzoek naar technologische oplossingen zoals een magneetzweefbaan, hyperloop en hoge snelheidsbussen. Volgens hen vraagt dit type oplossingen enorme ontwikkel- en toelatingstrajecten. Het zijn systemen die op zichzelf staan, waardoor de infrastructuur tot diep in de Randstad aangelegd moet worden om het systeem goed te laten functioneren.

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de drie Noordelijke provincies schakelden voor het maken van het rapport Paul Elhorst, hoogleraar ruimtelijke econometrie, Caspar van den Berg, hoogleraar Global and Local Governance, Otto Raspe Head RaboResearch Netherlands Regions & Themes bij RaboResearch (Rabobank) en Bert van Wee, hoogleraar transportbeleid en sectieleider van de sectie Transport en Logistiek (TU Delft) in.

Bron: LC.nl