SMALLINGERLAND 106.5 FM KABEL 96.1 MHZ

  /  Nieuws  /  Stean foar it fean!

Stean foar it fean!

Op de bres voor het Friese veenlandschap: Stean foar it fean! Vandaag presenteerde It Fryske Gea haar strategie voor het behoud van het veen in Fryslân, die zij samen met landschapsarchitect Peter de Ruyter ontwikkelde: ‘Stean foar it Fean!’. Tachtig genodigden kwamen samen in De Oude Schouw te Akkrum om met de natuurorganisatie in gesprek te gaan. Landschapsarchitect Peter de Ruyter en directeur Henk de Vries van It Fryske Gea gaven middels een presentatie een betoog over de zorgwekkende ontwikkeling van het veenlandschap in Fryslân. 

Stean foar it fean! | Smelne FM

foto: Landschapsarchitect Peter de Ruyter en directeur Henk de Vries van It Fryske Gea. Fotograaf: Wendy Thomassen

De presentatie was een uitnodiging om alles op alles te zetten en samen te werken en te bouwen aan het droomscenario voor 2100: het behoud en herstel van het Friese veenlandschap.Verdroging en veraarding gaan door It Fryske Gea is met ruim 4.000 hectare aan veennatuur een grote speler in het Friese veenlandschap met gebieden als Bûtefjild, Alde Feanen & Petgatten de Feanhoop, Easterskar en Lendevallei. 

Veen verdwijnt door verdroging, waarmee een bijzonder landschap met bijbehorende oude verhalen en natuurwaarden verloren dreigt te gaan. Regelmatig verschijnen hier al berichten over: verzakkende huizen en wegen, zorgen van boeren en vernattingsexperimenten.

 “Als we zo doorgaan zijn we binnen tachtig jaar al onze veenbodems kwijt en daarmee de bijbehorende veenlandschappen, de oude verhalen en de natuurwaarden.”(Sytske Rintjema, specialist natuurkwaliteit en beheer bij It Fryske Gea) Sytske Rintjema  legt uit dat ondanks alle moeite die de natuurorganisatie doet om de veenmoerassen in haar natuurgebieden nat te krijgen en te houden, de verdroging, veraarding en inklinking toch doorgaat. “Daarom hebben we samen met landschapsarchitect Peter de Ruyter de handen ineen geslagen en een strategie ontwikkeld voor behoud en bescherming van veennatuur in Fryslân. Met dit handelsperspectief hopen we de toekomst van de veenbodems en veenlandschappen in Fryslân veilig te stellen”, vertelt Sytske.

Stean foar it fean! | Smelne FM

foto: Butefjild, fotograaf: Dico de Klein

Eeuwenoud landschap rijk aan verhalen en natuur

Volgens It Fryske Gea vertelt het veenlandschap ons nog vele oude verhalen. Zoals over de eerste veenboeren, die in de vroege middeleeuwen het veen hebben omgezet naar landbouwgrond. Maar ook over de monniken, die kleinschalig turf hebben gewonnen. En over de grote veenbazen, die veel geld verdienden terwijl de arbeiders onder zware omstandigheden leefden. Deze verhalen zijn volgens It Gea nog steeds herkenbaar in het landschap. Een nat en waterrijk landschap dat rijk is aan natuur, met bijzondere soorten van het veen, zoals veenmosorchis, purperreiger, waterral en veenbesblauwtje. Allemaal specialisten die zich thuis voelen onder natte en vaak ook voedselarme omstandigheden. Vanwege de specifieke omstandigheden komen sommige soorten zelfs alleen maar in Nederland voor, zoals de grote vuurvlinder en de Noordse woelmuis.

Stean foar it fean! | Smelne FM

foto: De Alde Feanen, fotograaf: Dico de Klein

Droomscenario

In ‘Stean foar it fean!’ heeft It Fryske Gea samen met landschapsarchitect Peter de Ruyter een droomscenario geschetst voor het jaar 2100. Het droomscenario laat zien dat er in 2100 nog steeds een groot areaal veen in Fryslân aanwezig is, met herkenbare en nieuwe veenlandschappen. Centraal in dit landschap staan de robuuste moedermoerassen. Deze hebben een permanent hoog peil en bevatten bronpopulaties van bijzondere soorten van het veen, zoals die veenmosorchis, de purperreiger, de grote vuurvlinder en de Noordse woelmuis. In een brede schil rondom deze moerassen is het gelukt om op forse schaal nieuwe veenvorming op gang te brengen, onder zeer natte omstandigheden. Deze zone speelt een zeer belangrijke rol in het voorkomen van wateroverlast in natte tijden. Tot slot hebben we geleerd in dit natte landschap te wonen en te werken, bijvoorbeeld doordat er nieuwe machines en beheertechnieken zijn ontwikkeld, andere gewassen verbouwd worden en lichter vee wordt geweid.Alles op alles voor behoud van veenKennisontwikkeling en samenwerking zijn sleutelwoorden bij het realiseren van het droomscenario, blijkt uit de presentatie die vandaag gegeven werd. It Fryske Gea wil samenwerken met boeren, burgers, onderwijs, waterschap, overheden en experts, om de historische veenmoerassen te behouden en te herstellen, maar ook te bouwen aan nieuwe veenlandschappen. Daarbij wil ze een koers uitzetten voor de ontwikkelingen in het laagveenlandschap, voor zowel de veenmoerassen als de veenweidegebieden. Maar ook dient er ruimte geboden te worden aan onderzoek en is het delen van kennis een belangrijk onderdeel.

Stean foar it fean! | Smelne FM

foto: Easterkar, fotograaf: Dico de Klein